Bước tới nội dung

Wikivoyage:Bài viết là gì?

Từ Wikivoyage
(Đổi hướng từ Wikivoyage:SLEEPTHERE)

Để giữ cho Wikivoyage được tổ chức tốt và phù hợp thì cần có bộ quy tắc hướng dẫn về việc khi nào thì một chủ thể có bài viết riêng về nó. Về vấn đề này sẽ có 2 nguyên tắc:

  1. Bài viết nên có sự độc lập tương đối để những người đi du lịch có thể in nó và mang theo bên mình và sử dụng nó khi cần thiết.
  2. Song song đó, bài viết không nên trình bày quá dài gây khó khăn trong việc đọc, in và sử dụng.

Do đó, hướng dẫn này nêu ra một số điểm vắn tắt về những chủ đề nào cần có bài riêng và những chủ đề nào không nên có bài riêng. Quy định ở đây không phải là cứng nhắc, nên sẽ có những ngoại lệ nhưng phải có những luận cứ rõ ràng.

Tiêu chí cho bài viết kiểu điểm đến

Cách đánh giá phổ biến và nhanh nhất để xác định một kiểu địa điểm có xứng đáng có bài viết riêng không là "Bạn có thể ngủ ở đó không?" Tức là, liệu có bất kỳ loại chỗ ở nào mở cửa cho công chúng: khách sạn, nhà nghỉ, khu cắm trại, cabin, lều wigwam, yurt, giường ngủ trên trạm vũ trụ, v.v. Nếu một nơi, chẳng hạn như vườn quốc gia, không có cơ sở vật chất nhưng có quy định cho phép dựng lều trong khu vực nguyên sinh, thì cũng có thể chấp nhận được. Mặt khác, dù có vô số khách sạn và các lựa chọn lưu trú khác ở một thành phố như Luân Đôn, bạn không thể ngủ trong bảo tàng hay công viên trong thành phố đó; những công viên và bảo tàng như vậy nên được liệt kê là điểm tham quan trong bài viết về thành phố.

Tuy nhiên, ngủ nghỉ không phải là tất cả những gì du khách làm, và cần có một số nội dung để lấp đầy các dàn bài viết tiêu chuẩn khác của chúng ta. Nếu thực sự không có nơi nào để ăn uống, không có gì để làm, và không có gì để tham quan tại một địa điểm, thì có lẽ bài viết sẽ không đáp ứng được các tiêu chí đặt ra trong quy định này. Dù vậy, các thành viên Wikivoyage có quyền linh hoạt để nhóm một số làng nhỏ thành một bài viết lớn hơn hoặc tách các thành phố lớn thành các quận riêng có kích thước quản lý được, miễn là phù hợp nhất với điểm đến.

Câu hỏi "bạn có thể ngủ ở đó không?" là một hướng dẫn. Một cách chia lãnh thổ cụ thể thành các trang có kích thước hợp lý có thể phù hợp với điểm đến, nhưng để lại một bài viết không có khách sạn. Điều đó không sao. Nếu không có chỗ nghỉ nào trong một quận là an toàn hoặc sạch sẽ, chỉ cần ghi chú điều này và tiếp tục.

Những đối tượng nào được phép có bài viết riêng?

Các đơn vị địa lý trong cấu trúc phân cấp địa lý nên có bài viết riêng. Các bài viết nên bao gồm:

Một số làng nhỏ và thôn xóm có thể được xử lý tốt nhất bằng cách gộp chung và chuyển hướng, tích hợp danh sách vào bài viết về thị trấn lân cận hoặc kết hợp nhiều ngôi làng với nhau.

Khi phân chia đơn vị địa lý, cần lưu ý rằng ranh giới của một "thành phố" hoặc "vùng" trên Wikivoyage không nhất thiết phải trùng khớp với phân chia hành chính (quốc gia, tỉnh, thành phố) vì các đơn vị hành chính được tạo ra bởi chính phủ cho mục đích quản lý. Nếu hợp lý, hãy liệt kê một vùng ngoại ô (và sân bay của nó) như một phần của thành phố mà nó phục vụ. Các khu vực rộng lớn, thưa dân như Đảo Anticosti có thể được coi là một điểm đến duy nhất nếu phù hợp với số lượng điểm tham quan. Các thành phố lớn như Montréal có thể được chia thành các khu vực có quy mô phù hợp. Các đơn vị địa lý nên đủ lớn để có ít nhất 4-5 điểm đến hoặc điểm tham quan chất lượng, đồng thời tránh danh sách quá dài bằng cách chia thành nhóm nhỏ và tránh chồng chéo hoặc khoảng trống.

Những gì không được có bài viết riêng?

Các điểm tham quan riêng lẻ không nên có bài viết riêng (nhìn chung). Thông tin về chúng nên được liệt kê trong hướng dẫn về điểm đến mà chúng tọa lạc (hoặc điểm đến gần nhất đối với các điểm tham quan nằm ở vùng hẻo lánh). Một lần nữa, tiêu chí bạn có thể ngủ ở đó không là công cụ nhanh chóng hữu ích để đánh giá liệu một thứ có xứng đáng có bài viết hay không. Với một số rất ít ngoại lệ (xem bên dưới), không nên có bài viết về các đối tượng riêng lẻ sau:

  • Các làng quê nhỏ hoặc thưa dân không có điểm tham quan văn hóa/tự nhiên hay cơ sở lưu trú. Có thể đổi hướng đến bài về cộng đồng lân cận hoặc bao quát một nhóm các cộng đồng như vậy trong một bài chung (ví dụ Hạt Montgomery nông thôn hoặc Rừng mưa Suriname).
  • Công ty, kể cả những công ty nắm độc quyền de facto hoặc thuộc sở hữu nhà nước (khách sạn, nhà hàng, quán bar, cửa hàng, câu lạc bộ đêm, công ty lữ hành, hãng hàng không, nhà khai thác đường sắt/xe buýt...). Các thương hiệu độc quyền thường được tìm kiếm có thể tạo trang đổi hướng đến bài liên quan, ví dụ Amtrak đổi hướng đến Đường sắt ở Hoa Kỳ. Thương hiệu có thể đổi hướng đến thuật ngữ chung tương ứng; ví dụ Uber đổi hướng đến Dịch vụ đặt xe. Xem thêm Wikivoyage:Thương hiệu.
  • Bảo tàng, tượng đài hoặc tác phẩm/thiết chế nghệ thuật. Các thiết chế nổi tiếng thế giới như Bảo tàng Anh, Louvre hay Smithsonian có thể có trang đổi hướng, nhưng hầu hết bảo tàng thì không.
  • Công viên thành phố, quảng trường hoặc đường phố. Các khu vực mang tên đường như San Francisco/Đường Castro và Singapore/Orchard thì được chấp nhận, tương tự các hành trình mô tả tuyến đường quan trọng như Đường cao tốc Alaska hoặc Đường Oxfordshire.
  • Lễ hội hoặc sự kiện nhỏ có thể liệt kê trong bài thành phố tương ứng. Xem Wikivoyage:Bài viết sự kiện để biết thêm về các sự kiện quốc tế quy mô lớn sắp diễn ra như Công thức 1 hay Thế vận hội.
  • Trạm giao thông công cộng hoặc lịch trình thông thường, trừ những trường hợp đủ tiêu chuẩn là hành trình như Hurtigruten hay Inlandsbanan.
  • Con người, động vật, đồ vật hoặc khái niệm không liên quan du lịch thường không xứng đáng có bài trên Wikivoyage. Một số nhân vật lịch sử hoặc nhân vật hư cấu đáng chú ý có thể là chủ đề hành trình hoặc chủ đề du lịch: ví dụ Theo dấu Marco Polo, Du lịch Astrid Lindgren, Du lịch Robin Hood; trong trường hợp này, bài viết cần làm rõ sự liên quan với khách du lịch. Bài viết về cá nhân còn sống cũng không được phép tạo do khó đảm bảo tính trung lập và cập nhật.
  • Vùng nước (thực ra điểm này phức tạp hơn - xem Wikivoyage:Vùng nước). Thành phố hoặc vùng đất mang tên vùng nước (như Hồ Placid hay Lac-Saint-Jean) thì được chấp nhận, tương tự hướng dẫn lặn, chủ đề du lịch và hành trình dọc các tuyến đường thủy quan trọng (như Sông Mississippi và Rideau hoặc Kênh Erie).
  • Đảo không người ở, trừ khi có thể lập bài công viên ý nghĩa như Quần đảo Crozet hay Quần đảo Ashmore và Cartier (lưu ý phân biệt công viên thành phố với vườn quốc gia; các đảo tương đương loại đầu không có bài riêng mà có thể đề cập trong mục Tham quan hoặc Việc có thể làm của bài khác).
  • Cơ sở quân sự/chính phủ hạn chế cao, hoặc nơi khó tiếp cận trên thực tế. Lưu ý rằng việc một nơi khó đến không ngăn cản nó có bài riêng - xem điểm đến khó tiếp cận để biết các ví dụ về nơi mà hầu hết du khách sẽ không bao giờ đến, nhưng vẫn xứng đáng có bài.

Chúng tôi ưu tiên đưa các điểm tham quan, địa điểm và sự kiện vào bài viết về nơi chúng tọa lạc; xem Wikivoyage:Nơi phù hợp để liệt kê để biết chi tiết. Ví dụ, một hồ nước có thể liệt kê trong mục "Tham quan" của thị trấn gần nhất, và một quán bar sẽ nằm trong mục "Đồ uống" của thị trấn nơi nó đặt địa điểm.

Nếu một điểm tham quan hoặc sự kiện thực sự nổi tiếng, và du khách có thể không biết thành phố/vùng nó thuộc về, hãy tạo bài viết với tên điểm tham quan làm tiêu đề nhưng chỉ để chuyển hướng đến bài điểm đến phù hợp, đồng thời đặt mô tả thực tế về điểm tham quan trong bài điểm đến đó. Ví dụ, Taj Mahal đổi hướng đến Agra và Lễ hội Burning Man đổi hướng đến Thành phố Black Rock.

Ngoại lệ

Mọi quy tắc đều có ngoại lệ, và Wikivoyage cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng nếu bạn nghĩ điều gì đó xứng đáng được coi là ngoại lệ, bạn cần sẵn sàng bảo vệ quan điểm của mình. Các trường hợp được xem xét ngoại lệ bao gồm các điểm tham quan, địa điểm hoặc sự kiện:

  • Nằm quá xa (xa đến mức không thể đi trong ngày) bất kỳ thành phố nào và đòi hỏi phải qua đêm
  • Quá lớn và phức tạp đến mức thông tin về chúng sẽ làm quá tải bài viết về thành phố

Một nguyên tắc nhỏ hữu ích là thông tin về điểm tham quan, địa điểm, sự kiện và phương tiện giao thông nên luôn được đưa vào một bài viết có sẵn trước, và chỉ khi thông tin đó trở nên quá lớn và phức tạp (hơn 3-4 đoạn) thì mới nên cân nhắc tạo bài viết mới. Ví dụ, nếu bạn nghĩ một công viên giải trí xứng đáng có bài viết riêng, trước tiên hãy thêm nội dung về công viên đó như một tiểu mục trong phần "Xem" hoặc "Làm" của bài viết về khu vực hoặc thành phố nơi công viên tọa lạc. Sau khi nội dung đó phát triển đầy đủ, độ dài của tiểu mục sẽ giúp chứng minh tại sao nên (hoặc không nên) có bài viết riêng.

Như với hầu hết các quyết định trên Wikivoyage, sự đồng thuận sẽ quyết định, nhưng chúng tôi cố gắng thiên về tính nhất quán và chỉ tạo ngoại lệ khi thực sự cần thiết. Trước khi bắt đầu một bài viết dựa trên các ngoại lệ nêu trên, hãy bắt đầu một cuộc thảo luận để xem xét tính phù hợp. Nói chung, các bài viết "ngoại lệ" chỉ chứa nội dung tối thiểu sẽ được ghép và đổi hướng vào bài viết về thành phố hoặc khu vực hiện có.

Một số ví dụ về các ngoại lệ có thể chấp nhận:

...nhưng không áp dụng cho các công viên thành phố hoặc địa phương nhỏ điển hình để sử dụng trong ngày. Công viên Trung tâm nổi tiếng của Manhattan là một ngoại lệ vì quy mô, độ phức tạp và số lượng điểm tham quan tương đương với một quận lớn.
...nhưng không áp dụng cho các tàn tích riêng lẻ trong hoặc gần các thành phố hiện đại.
...nhưng không áp dụng cho các tòa nhà hoặc công trình bị bỏ hoang riêng lẻ.
...nhưng không áp dụng cho các công viên giải trí trong hoặc cạnh thành phố, như Coney Island hoặc Tivoli.
...nhưng không áp dụng cho các chuyến tàu chỉ phục vụ giao thông mà không có cảnh đẹp hay giải trí trên tàu.
  • Các khu nghỉ dưỡng trượt tuyết như Aspen và Whistler hoạt động như một thị trấn, với tất cả các dịch vụ mà một thị trấn cung cấp (nhiều hơn một lựa chọn lưu trú, nhà hàng, quán bar, cửa hàng, v.v.)
...nhưng không áp dụng cho các khu trượt tuyết là một phần của hoặc gần một thị trấn, như Taos Ski Valley ở Taos, là một phần của cộng đồng Taos có nhiều đặc điểm "giống điểm đến" ngoài khu vực trượt tuyết.
...nhưng không áp dụng cho các sự kiện chỉ mang tính khu vực như Lễ hội Tự do Quốc tế Windsor–Detroit, được liệt kê ở cấp thành phố. (Sau khi một sự kiện đặc biệt kết thúc, bài viết nên được chuyển đến [[Wikivoyage:Sự kiện trước đó/Tên sự kiện]], với một liên kết đổi hướng từ vị trí ban đầu.)
...nhưng không áp dụng cho các sân bay đô thị hoặc khu vực điển hình. Một số hướng dẫn cụ thể về khi nào một sân bay xứng đáng có bài viết riêng:
  • Nó phải là trung tâm với số lượng lớn các chuyến bay kết nối. Du khách khó có thể dành nhiều thời gian tại các sân bay chỉ là điểm xuất phát hoặc điểm đến.
  • Nó phải có nhiều lựa chọn ăn uống và mua sắm; nếu sân bay không có đủ tiện nghi để lấp đầy các mục "Mua" và "Ăn uống", nó không xứng đáng có bài viết riêng.
Xem thêm: Wikivoyage:Dự án khám phá/Sân bay

Các bài viết không theo dạng điểm đến

Ngoài ra, các thể loại bài viết sau đây được phép có bài viết riêng:

Chúng tôi cũng có một số loại bài viết đặc biệt để xử lý các trường hợp không phù hợp với các thể loại trên:

Khi có nghi ngờ

Khi không chắc chắn, bạn có thể:

Luôn có thành viên khác sẵn sàng trả lời câu hỏi của bạn hoặc chỉnh sửa các lỗi nếu có.

Bài viết có văn phong không phải điểm tham quan

Ngoài ra, các thể loại sau đây sẽ bao gồm một số bài viết:

Xem thêm

Lấy từ “https://vi.wikivoyage.org/w/index.php?title=Wikivoyage:Bài_viết_là_gì%3F&oldid=119224#Tiêu_chí_cho_bài_viết_kiểu_điểm_đến”