| Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ trên đồi D1 | |
| Vị trí | |
| Địa lý | |
| Diện tích | 9.541,2 km² |
| Dân số | 635.000 người (ước tính) |
| Mật độ | 66,5 người/km² |
| Ngôn ngữ | Tiếng Việt, Tiếng Thái, Tiếng H'Mông |
| Tôn giáo | Phật giáo, Tin Lành, Tín ngưỡng dân gian |
| Dân tộc | Người Thái (53%), người H'Mông (34%), người Kinh (6%), người Khơ Mú, người Lào, người Hà Nhì |
| Hành chính | |
| Quốc gia | |
| Vùng | Tây Bắc Bộ, Bắc Bộ |
| Tỉnh lỵ | Trung tâm hành chính tại phường Mường Thanh |
| Thành lập | 1841 - Thành lập phủ Điện Biên thời vua Thiệu Trị |
| Phân chia hành chính | Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã, phường, thị trấn (không còn cấp huyện, thị xã, thành phố) |
| Hệ thống điện | 220V/50Hz |
| Múi giờ | UTC+7 |
| Mã số điện thoại | +84 (215) |
| Web | Cổng thông tin điện tử tỉnh Điện Biên |
Điện Biên là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở Trung du và miền núi phía Bắc, Việt Nam, giáp với tỉnh Sơn La, tỉnh Lai Châu cùng hai quốc gia Lào và Trung Quốc. Trung tâm tỉnh nằm trên bồn địa thung lũng Mường Thanh, nơi từng diễn ra Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 giữa Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân đội Liên hiệp Pháp. Về mặt tổ chức lãnh thổ, tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống các xã, phường và thị trấn, không duy trì các đơn vị hành chính trung gian.
Giới thiệu
[sửa]
Phủ Điện Biên được thành lập vào năm 1841 dưới triều vua Thiệu Trị. Năm 1954, khu vực này trở thành chiến trường chính trong cuộc kháng chiến chống Pháp với hệ thống tập đoàn cứ điểm quân sự gồm 49 cứ điểm chia làm 3 phân khu. Chiến dịch kết thúc vào ngày 7 tháng 5 năm 1954, dẫn đến việc ký kết Hiệp định Genève về chấm dứt chiến tranh tại Đông Dương.
Địa hình tỉnh có độ dốc lớn, gồm các dãy núi chạy dọc theo hướng Tây Bắc - Đông Nam xen kẽ các thung lũng hẹp. Thung lũng lòng chảo Mường Thanh là cánh đồng lúa lớn nhất khu vực miền núi phía Bắc, có dòng Sông Nậm Rốm chảy qua trước khi đổ sang lãnh thổ Lào. Tỉnh là địa bàn cư trú lâu đời của 19 dân tộc, trong đó người Thái và người H'Mông chiếm đa số dân số toàn tỉnh.
Khí hậu
[sửa]Điện Biên có khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng núi, mùa đông ít chịu tác động trực tiếp của gió mùa đông bắc lạnh so với vùng Đông Bắc, mùa khô kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau.
- Mùa khô (tháng 10 đến tháng 4): Lượng mưa thấp, độ ẩm giảm mạnh, nhiệt độ ban ngày dao động từ 25 - 28 °C, ban đêm xuống thấp từ 12 - 15 °C.
- Mùa mưa (tháng 5 đến tháng 9): Tập trung hơn 80% lượng mưa cả năm, thường có mưa rào lớn vào chiều tối, nền nhiệt trung bình từ 26 - 30 °C.
| Tháng | T1 | T2 | T3 | T4 | T5 | T6 | T7 | T8 | T9 | T10 | T11 | T12 | Năm |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Cao nhất °C (°F) | 25 (77) | 28 (82) | 31 (88) | 33 (91) | 33 (91) | 31 (88) | 30 (86) | 30 (86) | 31 (88) | 30 (86) | 28 (82) | 25 (77) | 29 (84) |
| Thấp nhất °C (°F) | 12 (54) | 13 (55) | 16 (61) | 20 (68) | 22 (72) | 23 (73) | 23 (73) | 23 (73) | 21 (70) | 18 (64) | 15 (59) | 12 (54) | 18 (64) |
| Lượng mưa mm (inch) | 18 (0.7) | 25 (1.0) | 50 (2.0) | 110 (4.3) | 200 (7.9) | 270 (10.6) | 300 (11.8) | 310 (12.2) | 160 (6.3) | 65 (2.6) | 30 (1.2) | 15 (0.6) | 1.553 (61.2) |
Đến
[sửa]Điện Biên cách Hà Nội khoảng 455 km theo đường bộ qua Quốc lộ 6.
Bằng máy bay
[sửa]- Cảng hàng không Điện Biên (Dien Bien Airport), phường Thanh Trường (Cách khu vực phường Mường Thanh 4 km về phía Bắc), ☏ +84 215 3824 411. Sân bay tiếp nhận các loại tàu bay Airbus A320 và A321. Hãng hàng không Vietnam Airlines và Vietjet Air khai thác các đường bay thẳng kết nối từ Hà Nội (thời gian bay 55 phút) và Thành phố Hồ Chí Minh (thời gian bay 2 giờ 15 phút).
Bằng đường bộ
[sửa]- Xe khách liên tỉnh: Tuyến xe giường nằm xuất bến hàng ngày từ Bến xe Mỹ Đình và Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội), di chuyển theo trục Quốc lộ 6 qua Hòa Bình và Sơn La. Thời gian di chuyển trung bình khoảng 10 đến 11 giờ. Giá vé dao động từ 350.000 - 420.000 VNĐ/vé.
- Phương tiện cá nhân: Xe ô tô và xe máy đi theo tuyến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình, tiếp tục vào Quốc lộ 6 qua đèo Mộc Châu, Yên Châu, đèo Pha Đin để đến phường Mường Thanh.
Di chuyển
[sửa]
- Thuê xe máy: Dịch vụ thuê xe tập trung tại các cơ sở lưu trú quanh phường Mường Thanh và phường Thanh Trường với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
- Taxi: Phục vụ việc đi lại giữa các điểm di tích trong lòng chảo Mường Thanh:
* *Taxi Mai Linh Điện Biên:* ☎ +84 215 3899 899 * *Taxi Hoa Ban:* ☎ +84 215 3898 898
- Thuyền máy sông Đà: Bến thuyền phường Mường Lay cung cấp dịch vụ chở khách bằng thuyền máy trên vùng ngập lòng hồ thủy điện sông Đà đi các xã lân cận.
Tham quan
[sửa]

Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ
[sửa]- 1 Bảo tàng Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ (Dien Bien Phu Victory Museum), Đường Võ Nguyên Giáp, phường Mường Thanh (Đối diện Nghĩa trang Liệt sĩ A1), ☏ +84 215 3824 934. 07:00 - 11:00, 13:30 - 17:30. Giá: 100.000 VNĐ/người. Nơi lưu trữ hàng nghìn hiện vật, tài liệu và hình ảnh gốc về chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Công trình nổi bật với bức tranh Panorama 360 độ bằng chất liệu sơn dầu, diện tích hơn 3.200 m², tái hiện bốn giai đoạn chiến trận.

- 2 Cứ điểm Đồi A1 (Eliane 2), Đường Võ Nguyên Giáp, phường Mường Thanh (Cách bảo tàng khoảng 200 m). 07:00 - 17:30. Giá: 20.000 VNĐ/người. Điểm cao phòng thủ then chốt của cụm cứ điểm Eliane. Hiện trường còn lưu lại hố nổ khối bộc phá 960 kg đào xuyên lòng đồi, hầm ngầm bê tông, xác xe tăng hạng nhẹ M24 Chaffee và các chiến hào bao quanh.

- 3 Hầm De Castries (Sở Chỉ huy Tập đoàn Cứ điểm Điện Biên Phủ), phường Thanh Trường (Nằm giữa cánh đồng Mường Thanh). 07:00 - 17:30. Giá: 20.000 VNĐ/người. Căn hầm thép vòm bán nguyệt lợp ván gỗ và bao cát, dài 20 m, rộng 8 m, nơi Đại tá Christian de Castries cùng ban tham mưu Pháp đặt sở chỉ huy tác chiến trước khi bị bắt sống chiều ngày 7/5/1954.

- 4 Sở Chỉ huy Chiến dịch Mường Phăng (Muong Phang Campaign HQ), xã Mường Phăng (Cách phường Mường Thanh 25 km về phía Đông Bắc). 07:30 - 17:00. Giá: 20.000 VNĐ/người. Nơi đặt cơ quan đầu não của Bộ Chỉ huy chiến dịch dưới sự chủ trì của Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ ngày 31/1/1954 đến ngày 15/5/1954. Khu di tích gồm lán ở, hầm tác chiến, đài quan sát và đường hầm xuyên núi dài 69 m.

Địa điểm Tự nhiên & Biên giới
[sửa]- 5 Cột mốc Số 0 A Pa Chải (A Pa Chai Tripoint Monument), Đỉnh núi Khoang La San, xã Sín Thầu (Gần trạm biên phòng A Pa Chải). 07:00 - 17:00. Giá: Miễn phí (yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân tại đồn biên phòng). Mốc giới 3 mặt cắm tại đỉnh núi ở độ cao 1.864 m so với mực nước biển, phân định ranh giới lãnh thổ giữa ba nước Việt Nam, Lào và Trung Quốc. Du khách cần leo các bậc tam cấp bê tông từ chân núi để tiếp cận mốc.

- 6 Đèo Pha Đin (Pha Din Pass), xã Tỏa Tình (Nằm trên tuyến Quốc lộ 6 nối Điện Biên và Sơn La). Cả ngày. Giá: Miễn phí. Đèo dài 32 km, đỉnh đèo nằm ở độ cao 1.648 m. Cung đường đèo có nhiều khúc cua chữ U và tầm nhìn bao quát toàn bộ vùng đồi núi đá vôi chuyển tiếp giữa hai tỉnh.

- 7 Hồ Pá Khoang (Pa Khoang Reservoir), xã Mường Phăng (Cạnh đường liên xã nối Mường Phăng với phường Mường Thanh). Cả ngày. Giá: Miễn phí. Hồ thủy lợi nhân tạo có diện tích mặt nước rộng 600 ha, dung tích 37,2 triệu m³, cung cấp nước tưới cho cánh đồng Mường Thanh. Trong lòng hồ có nhiều đảo nhỏ trồng thảm thực vật tự nhiên và vườn hoa anh đào.

- 8 Cao nguyên Đá Tủa Chùa (Tua Chua Karst Area), Thị trấn Tủa Chùa và xã Tả Phìn (Cách phường Mường Thanh khoảng 125 km về phía Bắc). Cả ngày. Giá: Miễn phí. Khu vực cao nguyên địa chất karst với hệ thống núi đá vôi xám xếp lớp, rừng chè Shan tuyết cổ thụ mọc tự nhiên trên núi cao và các thung lũng trồng ngô của đồng bào người H'Mông.

Hoạt động
[sửa]- Khảo sát di tích chiến trường: Lộ trình tham quan liên hoàn gồm Đồi A1, Cứ điểm Him Lam, Cứ điểm Độc Lập, Hầm De Castries và Sở Chỉ huy Mường Phăng.
- Chinh phục cột mốc A Pa Chải: Đăng ký thủ tục với Bộ đội Biên phòng tại Đồn Biên phòng 317 (Sín Thầu) trước khi leo bậc đá lên đỉnh Khoang La San.
- Tham dự Lễ hội Hoa Ban: Tổ chức thường niên vào trung tuần tháng 3 tại khu vực phường Mường Thanh, bao gồm các hoạt động diễu hành văn hóa dân gian và thi đấu các môn thể thao truyền thống (bắn nỏ, kéo co, tung còn).
- Tắm khoáng nóng: Điểm suối khoáng nóng U Va (xã Noong Luống) và Hua Pe (xã Thanh Luông) khai thác nguồn nước khoáng tự nhiên phục vụ dịch vụ bồn ngâm trị liệu.
Mua sắm
[sửa]Nông sản & Thực phẩm đặc sản
[sửa]- Gạo Tám Mường Thanh & Nếp nương Điện Biên: Lúa canh tác trên đất phù sa lòng chảo sông Nậm Rốm, hạt mẩy, hàm lượng tinh bột cao, bán theo bao tại chợ trung tâm và các đại lý nông sản.
- Thịt trâu hun khói & Lạp xưởng: Chế biến từ thịt bắp tươi ướp ớt, gừng, mắc khén, sấy chín bằng khói củi nhãn theo phương pháp truyền thống của người Thái.
- Chè Shan tuyết Tủa Chùa: Thu hái từ các cây chè cổ thụ ở độ cao trên 1.200 m, cánh chè phủ lông tơ trắng, vị chát nhẹ ngọt hậu.
- Thổ cẩm Thái: Các mặt hàng thêu tay như khăn piêu, đệm ngồi, túi đeo dệt từ sợi bông tự nhiên nhuộm chàm bán tại các bản du lịch cộng đồng.
Chợ mua sắm
[sửa]- Chợ Trung tâm Mường Thanh (phường Mường Thanh): Nơi tập trung đầu mối các mặt hàng thực phẩm tươi sống, đồ khô, thảo dược và đặc sản địa phương.
- Chợ phiên Tả Sìn Thàng (xã Tả Sìn Thàng): Họp 6 ngày một phiên vào các ngày Ngọ và ngày Tý theo lịch âm, tập trung người dân các xã vùng cao Tủa Chùa trao đổi gia súc, nông cụ và hàng hóa thổ cẩm.
Ẩm thực
[sửa]Ẩm thực địa phương chịu ảnh hưởng sâu sắc từ kỹ thuật chế biến món ăn của người Thái đen, sử dụng nhiều loại rau thơm, quả mắc khén và hạt dổi rừng.
Các món ăn phổ biến:
- Pa pỉnh tộp: Cá chép hoặc cá trôi tươi mổ dọc sống lưng, tẩm ớt khô, gừng, hành, quả mắc khén, kẹp thanh tre nướng chín trên than hồng.
- Xôi nếp nương: Nếp nương ngâm nước vo gạo, đồ hai lửa trong chõ gỗ, hạt dẻo mềm, ăn kèm muối vừng hoặc thịt nướng.
- Nộm hoa ban: Món trộn nguội mùa xuân gồm búp non hoa ban luộc sơ, măng đắng thái lát, thịt cá nướng gỡ xương và nước trộn mắm chanh tỏi ớt.
- Canh bon: Canh nấu từ nõn cây môn ngọt rừng giã nhuyễn kết hợp da trâu thui, cà dại và lá mắc khén tạo độ sệt đặc trưng.
- Chẩm chéo: Gia vị chấm gồm ớt nướng, muối hạt, tỏi, hạt mắc khén và rau mùi giã nhuyễn dùng kèm thịt luộc, rau sống và xôi nếp.
Điểm ăn uống
[sửa]- 9 Nhà hàng Hương Đồng Nội, Khu 6, phường Thanh Trường (Gần ngã ba rẽ vào sân bay), ☏ +84 215 3832 999. 09:00 - 22:00. Giá: 100.000 - 250.000 VNĐ/người. Phục vụ các món ăn truyền thống dân tộc Thái như cá nướng Pa pỉnh tộp, thịt lợn bản nướng than, xôi nếp nương và măng ngọt luộc.

- 10 Nhà sàn Ẩm thực Bản Ten, Bản Ten, xã Thanh Xương (Cách trung tâm phường Mường Thanh 3 km về phía Nam), ☏ +84 983 123 789. 10:00 - 22:00. Giá: 120.000 - 300.000 VNĐ/người. Mô hình nhà sàn truyền thống phục vụ bữa ăn theo thực đơn đặt trước kèm các tiết mục giao lưu văn hóa nghệ thuật của nghệ nhân địa phương.

Đồ uống
[sửa]- Rượu sâu chít: Rượu gạo nếp ngâm cùng ấu trùng bướm Brihaspa atrostigmella lấy từ ngọn cây chít vào mùa đông, có nồng độ cồn từ 35 - 40 độ.
- Rượu cần người Thái: Lên men tự nhiên từ trấu, cám và lá thuốc trong chum sành, thường dùng trong các sự kiện lễ hội và đón tiếp tập thể.
Nghỉ ngơi
[sửa]
Cơ sở lưu trú tập trung chủ yếu tại trục đường Võ Nguyên Giáp thuộc phường Mường Thanh và phường Him Lam.
Khách sạn
[sửa]- 1 Khách sạn Mường Thanh Grand Điện Biên Phủ, Số 514 Đường Võ Nguyên Giáp, phường Him Lam (Trục đường chính nối sân bay và bến xe), ☏ +84 215 3810 098. Nhận phòng: 14:00, trả phòng: 12:00. Giá: 900.000 - 2.000.000 VNĐ/đêm. Khách sạn 4 sao với 148 phòng ngủ, có nhà hàng phục vụ ăn sáng buffet, hồ bơi ngoài trời, dịch vụ massage và phòng họp hội nghị.

- 2 Khách sạn Nậm Rốm, Đường Nguyễn Chí Thanh, phường Mường Thanh (Gần Quảng trường 7-5), ☏ +84 215 3824 386. Nhận phòng: 13:00, trả phòng: 12:00. Giá: 400.000 - 750.000 VNĐ/đêm. Khách sạn tầm trung gồm 40 phòng, trang bị đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi và bãi đỗ xe ô tô.

Nhà sàn & Homestay
[sửa]- 3 Homestay Bản Phiêng Lơi, Bản Phiêng Lơi, xã Thanh Minh (Cách trung tâm phường khoảng 4 km), ☏ +84 976 543 210. Nhận phòng: 12:00, trả phòng: 12:00. Giá: 120.000 - 300.000 VNĐ/người. Chỗ nghỉ tập thể trên nhà sàn gỗ của người Thái, cung cấp bữa ăn nấu theo yêu cầu và chỗ đỗ xe máy.

Giữ an toàn
[sửa]Lái xe đường đèo dốc
[sửa]- Các đoạn đèo dốc trên Quốc lộ 6 (đoạn qua đèo Pha Đin) và Quốc lộ 12 (hướng đi phường Mường Lay) có độ dốc cao và bán kính cua hẹp. Khi điều khiển phương tiện, cần giữ số thấp, không rà phanh liên tục và chú ý sạt lở đất đá vào mùa mưa (tháng 6 đến tháng 8).
Quy định khu vực biên giới
[sửa]- Cột mốc A Pa Chải nằm trong dải vành đai biên giới đất liền. Người Việt Nam cần xuất trình Căn cước công dân gốc, người nước ngoài cần có giấy phép vào khu vực biên giới do Công an tỉnh cấp trước khi lên mốc.
Điểm đến tiếp theo
[sửa]- Sơn La: Di chuyển theo Quốc lộ 6 qua đèo Pha Đin để đến thung lũng Mộc Châu, thủy điện Sơn La và di tích Nhà tù Sơn La.
- Phú Thọ: Kết nối tiếp theo trục Quốc lộ 6 và cao tốc Hòa Bình - Hà Nội để về thăm Quần thể Đền Hùng và vùng danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo.
- Lào: Xuất cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang (xã Na Ư) để theo tuyến Quốc lộ 2E sang tỉnh Phongsaly hoặc Cố đô Luang Prabang.
Điện Biên