Vị trí
Địa lý
Diện tích	8.496,8 km²
Dân số	1.920.000 người (ước tính)
Mật độ	226 người/km²
Ngôn ngữ	Tiếng Việt, Tiếng Chăm, Tiếng Raglai
Tôn giáo	Phật giáo, Công giáo, Bà La Môn
Dân tộc	Người Kinh, người Chăm, người Raglai, người Hoa, người Cơ Ho
Hành chính
Quốc gia	Việt Nam
Vùng	Duyên hải Nam Trung Bộ, Miền Trung
Tỉnh lỵ	Trung tâm hành chính tại Phường Nha Trang
Thành lập	1653 - Dinh Thái Khang / Thời kỳ hợp nhất Duyên hải Nam Trung Bộ
Phân chia hành chính	Mô hình chính quyền đô thị và nông thôn phân cấp trực tiếp về các xã, phường (bao gồm cả các xã đảo, phường ven biển và đặc khu Trường Sa)
Hệ thống điện	220V/50Hz
Múi giờ	UTC+7
Mã số điện thoại	+84 (258 / 259)
Web	Cổng thông tin điện tử tỉnh Khánh Hòa

Khánh Hòa là tỉnh duyên hải chiến lược nằm ở trung tâm vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Việt Nam. Sau các giai đoạn hợp nhất và tinh gọn bộ máy hành chính, Khánh Hòa bao trọn toàn bộ dải bờ biển dài từ mũi Đèo Cả ở phía Bắc tới mũi Cà Ná ở phía Nam (bao gồm trọn vẹn cả vùng đất Khánh Hòa và Ninh Thuận trước đây). Vùng đất này được tôn vinh là xứ sở của trầm hương, yến sào, các đền tháp Chăm Pa huyền bí, những thung lũng nho bạt ngàn cùng hệ thống vịnh biển nguyên sơ đẹp bậc nhất hành tinh như Vịnh Nha Trang, Vịnh Cam Ranh, Vịnh Vân Phong, Vịnh Vĩnh Hy và Vịnh Phan Rang.

Giới thiệu

Cung đường ven biển tại Phường Nha Trang

Lịch sử Khánh Hòa là bản trường ca văn hóa đậm nét của nền văn minh Chăm Pa cổ đại kéo dài suốt hơn một thiên niên kỷ, nổi bật với hai trung tâm tâm linh lớn: quần thể Tháp Bà Ponagar và tháp thiêng Po Klong Garai. Trải qua các thời kỳ hợp nhất lịch sử như Dinh Thái Khang, tỉnh Thuận Hải hay tỉnh Phú Khánh xưa, vùng đất này ngày nay trở thành một chỉnh thể không gian thống nhất, kết nối liền mạch giữa các vịnh nước sâu hiện đại với vùng thảo nguyên bán sa mạc độc đáo và đại ngàn Trường Sơn.

Địa hình Khánh Hòa vô cùng đa dạng, phía Tây được che chắn bởi dải núi cao của các xã vùng cao Khánh Sơn, Khánh Vĩnh và Bác Ái, nơi có khí hậu quanh năm mát mẻ; phía Đông là bờ biển dài hơn 480 km với hàng trăm hòn đảo, quần đảo, những rạn san hô kỳ thú tại Vườn quốc gia Núi Chúa và rạn san hô Hòn Mun. Về cấu trúc quản lý, tỉnh hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, vận hành trực tiếp từ cấp tỉnh xuống các xã, phường và thị trấn cơ sở, không còn duy trì cấp huyện, thị xã hay thành phố trung gian.

Khí hậu

Khánh Hòa là vùng đất đón lượng bức xạ nhiệt dồi dào nhất cả nước, trung bình có từ 2.600 đến 2.800 giờ nắng mỗi năm. Thời tiết được chia làm hai tiểu vùng khí hậu rõ nét: tiểu vùng duyên hải vịnh biển (phía Bắc) mát mẻ ôn hòa và tiểu vùng bán khô hạn nhiệt đới (phía Nam) nắng gió quanh năm, rất ít bão.

• Mùa khô (tháng 1 đến tháng 8): Thời tiết trong trẻo, trời quang mây tạnh, biển êm dịu, là thời điểm hoàn hảo cho các chuyến lặn biển ngắm san hô, tắm biển, tham quan các đảo và trải nghiệm hái nho chín mọng tại các nhà vườn.
• Mùa mưa (tháng 9 đến tháng 12): Mưa tập trung chủ yếu vào tháng 10 và tháng 11 dưới dạng các cơn mưa rào ngắn; thời tiết dịu mát và biển có sóng lớn hơn.

Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Khánh Hòa

Tháng	T1	T2	T3	T4	T5	T6	T7	T8	T9	T10	T11	T12	Năm
Cao nhất °C (°F)	28 (82)	29 (84)	31 (88)	32 (90)	34 (93)	34 (93)	34 (93)	34 (93)	33 (91)	31 (88)	29 (84)	28 (82)	31 (88)
Thấp nhất °C (°F)	21 (70)	22 (72)	23 (73)	25 (77)	26 (79)	26 (79)	26 (79)	26 (79)	25 (77)	24 (75)	23 (73)	22 (72)	24 (75)
Lượng mưa mm (inch)	20 (0.8)	12 (0.5)	22 (0.9)	30 (1.2)	65 (2.6)	55 (2.2)	45 (1.8)	50 (2.0)	140 (5.5)	280 (11.0)	320 (12.6)	150 (5.9)	1.189 (46.8)

Đến

Cửa ngõ hàng không quốc tế tại Phường Cam Ranh

Bằng máy bay

• Sân bay Quốc tế Cam Ranh (Cam Ranh International Airport), Phường Cam Ranh (Nằm trên dải bán đảo ven biển Cam Ranh), ☏ +84 258 3989 918. Cửa ngõ hàng không quốc tế đón hàng triệu lượt khách mỗi năm, kết nối dày đặc với Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, cùng các đường bay thẳng quốc tế từ Hàn Quốc, Thái Lan, Kazakhstan, Đài Loan và Trung Quốc. 

Bằng tàu hỏa

Trục đường sắt Bắc - Nam chạy dọc suốt chiều dài tỉnh với các điểm dừng chính:

• Ga Nha Trang (Phường Nha Trang): Phục vụ đón trả khách trung tâm đô thị vịnh biển.
• Ga Tháp Chàm (Phường Đô Vinh): Cửa ngõ đường sắt phía Nam tỉnh, thuận tiện đi vịnh Vĩnh Hy, đồi cát Nam Cương và các làng gốm Chăm Bàu Trúc.

Bằng ô-tô & Đường cao tốc

Tuyến cao tốc Bắc - Nam chạy thông suốt toàn tỉnh:

• Từ Thành phố Hồ Chí Minh: Xe ô tô chạy thẳng cao tốc qua ngã Phan Thiết đến Phường Tháp Chàm chỉ mất khoảng 3,5 giờ, và đến Phường Nha Trang mất khoảng 4,5 đến 5 giờ.
• Xe khách chất lượng cao: Các hãng xe Phương Trang, Cúc Tùng, Liên Hưng chạy liên tục trên trục Quốc lộ 1A và các tuyến cao tốc, đón trả khách tại bến xe trung tâm các phường.

Di chuyển

• Cung đường biển nối liền vịnh đảo: Tuyến đường ven biển nối từ Phường Nha Trang qua bán đảo Cam Ranh, vòng qua cung đèo ngoạn mục Bình Tiên - Vĩnh Hy tới bãi biển Ninh Chữ và Cà Ná là một trong những cung đường phượt biển đẹp nhất châu Á.
• Cano & Du thuyền: Hoạt động tấp nập tại Bến tàu du lịch (Phường Vĩnh Trường) và Bến thủy Vĩnh Hy (Xã Vĩnh Hải) để đưa du khách ra các đảo Hòn Mun, Hòn Tằm, Bình Ba, Bình Hưng và rạn san hô Cầu Cau.
• Taxi & Xe công nghệ: Đặt xe dễ dàng qua ứng dụng hoặc gọi điện thoại phục vụ trên toàn địa bàn các xã, phường ven biển.

Tham quan

Cụm tháp Po Klong Garai kỳ vĩ ngự trên đồi Trầu

Quần thể Di sản Văn hóa & Kiến trúc Cổ

• 1 Tháp Bà Ponagar (Ponagar Tower), Đường Hai Tháng Tư, Phường Vĩnh Phước (Tọa lạc trên đồi Cù Lao bên cửa sông Cái). 06:00 - 17:30 hàng ngày. Giá: 30.000 VNĐ/người. Quần thể đền tháp Chăm Pa xây dựng từ thế kỷ 8 đến thế kỷ 13 thờ nữ thần Po Ino Nagar. Công trình bằng gạch nung đỏ rực rỡ với kỹ thuật xây dựng kỳ diệu không lộ mạch vữa, nơi thường xuyên diễn ra các điệu múa Chăm truyền thống và nghi lễ dâng hoa.  

• 2 Tháp Po Klong Garai (Po Klong Garai Towers), Đồi Trầu, Phường Đô Vinh (Cách ga Tháp Chàm khoảng 1,5 km về phía Tây). 07:00 - 17:30. Giá: 20.000 VNĐ/người. Công trình kiến trúc Chăm Pa đỉnh cao được bảo tồn nguyên vẹn nhất Việt Nam, xây dựng vào cuối thế kỷ 13 đầu thế kỷ 14. Tháp thờ vị vua có công lớn trong việc khai mương đắp đập nông nghiệp; nơi đây là trung tâm tổ chức lễ hội Kate linh thiêng hàng năm của đồng bào Chăm.  

• 3 Chùa Long Sơn (Chùa Phật Trắng), Số 20 Đường 23 Tháng 10, Phường Phương Sài (Dưới chân đồi Trại Thủy). 07:00 - 18:00. Giá: Miễn phí. Ngôi tổ đình cổ kính nổi tiếng với pho tượng Kim Thân Phật Tổ bằng bê tông trắng cao 24 m ngự trên đỉnh đồi, nhìn bao quát toàn bộ cảnh sắc vùng đô thị ven biển.  

• 4 Làng gốm Bàu Trúc & Làng dệt Mỹ Nghiệp, Thị trấn Phước Dân (Cách trung tâm Phường Tháp Chàm khoảng 10 km về phía Nam). 07:30 - 17:30. Giá: Miễn phí tham quan. Hai làng nghề cổ truyền độc đáo của người Chăm. Làng gốm Bàu Trúc nổi danh thế giới với di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO nhờ phương pháp chế tác gốm hoàn toàn bằng tay, "tay làm chân quay" và nung lộ thiên bằng củi rơm. Làng Mỹ Nghiệp gìn giữ kỹ thuật dệt thổ cẩm hoa văn cổ truyền tinh xảo.  

Vịnh Vĩnh Hy nguyên sơ ôm trọn bởi Vườn quốc gia Núi Chúa

Thắng cảnh Thiên nhiên & Vịnh đảo

• 5 Vịnh Vĩnh Hy (Vinh Hy Bay), Xã Vĩnh Hải (Nằm trên cung đường đèo ven biển). Cả ngày. Giá: Miễn phí tham quan (thuyền đáy kính: 80.000 - 100.000 VNĐ). Một trong những vịnh biển nguyên sơ đẹp nhất Việt Nam với ba bề núi đá bao bọc và làn nước biển màu ngọc bích phẳng lặng. Du khách có thể đi tàu đáy kính ngắm nhìn rạn san hô kỳ ảo bên dưới hoặc lặn biển khám phá hang rái.  

• 6 Đảo Hòn Mun & Hòn Tằm, Vịnh Nha Trang, Phường Vĩnh Nguyên (Di chuyển bằng cano từ bến tàu du lịch). 07:30 - 16:30. Giá: Vé vào đảo tùy dịch vụ. Khu bảo tồn biển danh tiếng với hơn 350 loài san hô tự nhiên, là địa điểm lặn biển bình dưỡng khí (scuba diving) và lặn với ống thở hàng đầu Đông Nam Á.  

• 7 Vườn quốc gia Núi Chúa (Nui Chua Biosphere Reserve), Xã Công Hải và Xã Vĩnh Hải (Trải dọc theo bờ biển phía Nam tỉnh). Cả ngày. Giá: Vé tham quan tùy điểm. Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới của UNESCO, sở hữu hệ sinh thái rừng khô hạn bán sa mạc độc nhất vô nhị ở Đông Nam Á, bãi rùa biển đẻ trứng tự nhiên tại Bãi Thịt và danh thắng Hang Rái với thềm san hô cổ hóa thạch kỳ vĩ.  

• 8 Đồi cát Nam Cương & Đồng cừu An Hòa, Xã An Hải và Xã Xuân Hải. 06:00 - 18:00. Giá: Miễn phí hoặc phí chụp ảnh nhỏ. Không gian thảo nguyên đặc sắc với những đồi cát bay uốn lượn theo chiều gió biển và các đồng cỏ xanh mướt chăn thả hàng ngàn chú cừu thong dong gặm cỏ.  

Hoạt động

• Tắm bùn khoáng nóng tự nhiên: Trải nghiệm ngâm bùn khoáng phục hồi sức khỏe tại Suối khoáng nóng Tháp Bà (Phường Vĩnh Phước) hoặc I-Resort (Xã Vĩnh Ngọc).
• Khám phá thềm san hô cổ Hang Rái: Ngắm sóng đánh tràn bọt trắng xóa trên tảng san hô hóa thạch hàng ngàn năm tuổi tựa như chiếc thác nước đổ giữa lòng biển khơi.
• Chinh phục cung đường đèo Cam Lập - Bình Tiên - Vĩnh Hy: Chạy xe máy hoặc ô tô trên con đường đèo ôm sát mép biển, chiêm ngưỡng bức tranh phối cảnh giữa đại dương xanh thẳm và vách đá hùng vĩ.
• Trải nghiệm hái nho tại vườn: Tham quan các trang trại nho Thái An (Xã Vĩnh Hải) hoặc trang trại Ba Mọi (Xã Phước Thuận), tự tay cắt những chùm nho đỏ, nho xanh trĩu cành và thưởng thức siro, rượu nho tươi ngay tại chỗ.

Mua sắm

Khánh Hòa là xứ sở phong phú các sản vật biển đảo thượng hạng và đặc sản nông nghiệp nắng gió.

Đặc sản làm quà

• Yến sào đảo tự nhiên: Sản vật tiến vua thượng hạng thu hoạch từ các hang đảo yến ngoài khơi vịnh biển.
• Trầm hương & Kỳ nam: Các sản phẩm nhang trầm, trầm cảnh, vòng đeo tay phong thủy với hương thơm quý phái vĩnh cửu.
• Nho & Táo tươi: Nho xanh, nho đỏ giòn ngọt, táo mật thơm mọng hái từ vùng đất nắng gió Phan Rang.
• Hải sản khô & Mực một nắng: Mực lá một nắng, cá chỉ vàng, tôm nõn phơi khô, cá mai đóng hộp, mắm ruốc truyền thống.
• Gốm Bàu Trúc & Khăn dệt thổ cẩm Chăm: Bình hoa gốm, tượng thần vũ nữ Apsara nung khói màu tự nhiên làm quà kỷ niệm tinh tế.

Chợ & Điểm mua sắm

• Chợ Đầm (Phường Vạn Thạnh): Trung tâm mua bán đặc sản, quà lưu niệm và hải sản khô lớn nhất phía Bắc tỉnh.
• Chợ Phan Rang (Phường Kinh Dinh): Khu chợ trung tâm phía Nam tỉnh nhộn nhịp với các sạp bán nho, tỏi mồ côi, táo xanh và bánh đặc sản bản địa.

Ẩm thực

Ẩm thực Khánh Hòa hòa quyện giữa hải sản tươi rói từ các vịnh biển sâu và hương vị ẩm thực truyền thống Chăm Pa độc đáo.

Các món ăn trứ danh nhất định phải thử:

• Bún sứa & Bún chả cá: Nước dùng nấu từ cá biển trong veo ngọt lịm, ăn cùng từng miếng sứa tươi giòn sần sật và chả cá thu chiên dai thơm.
• Nem nướng Ninh Hòa: Nem thịt nướng than hoa thơm lừng cuộn cùng bánh tráng giòn, rau sống, xoài xanh chấm nước sốt đậu phộng sánh mịn béo bùi.
• Bánh căn & Bánh xèo miền biển: Bánh nướng trong khuôn đất nung truyền thống với nhân tôm, mực tươi roi rói, trứng cút, ăn kèm nước mắm ớt chua ngọt hoặc mắm nêm đậm vị.
• Cơm gà Phan Rang: Gà ta thả đồi luộc vàng ươm, thịt săn chắc ngọt đậm, ăn kèm cơm nấu bằng nước luộc gà béo ngậy và chấm nước mắm gừng tỏi ớt đặc trưng.
• Dê & Cừu nướng thảo nguyên: Thịt dê, thịt cừu nuôi tự nhiên tẩm ướp hạt ngò và lá thơm nướng than hồng mềm ngọt không mùi hôi.

Nhà hàng

• 9 Nem nướng Đặng Văn Quyên, Số 16A Lãn Ông, Phường Nha Trang, ☏ +84 258 3828 227. 07:30 - 21:30. Giá: 50.000 - 120.000 VNĐ. Quán nem nướng lâu đời nức tiếng với nước chấm gia truyền nóng hổi thơm ngon.  

• 10 Cơm gà Khánh Kỳ, Số 61 Trần Quang Diệu, Phường Thanh Sơn, ☏ +84 259 3823 666. 08:00 - 21:30. Giá: 45.000 - 90.000 VNĐ. Quán cơm gà gia truyền trứ danh của vùng phía Nam với thịt gà chắc ngọt và gia vị chấm mắm ớt gừng truyền thống.  

Đồ uống

• Nước yến đảo thiên nhiên: Thức uống bổ dưỡng mát lành chế biến từ tổ yến thật.
• Rượu nho & Mật nho Phan Rang: Đồ uống lên men tự nhiên từ trái nho tươi, thơm lừng vị ngọt chát thanh nhã.
• Bia thủ công bãi biển: Thưởng thức các loại bia ủ tươi mát lạnh tại các quán bar lộng gió ven bờ vịnh Nha Trang và bãi biển Ninh Chữ.

Nghỉ ngơi

Khu nghỉ dưỡng 6 sao Amanoi ẩn mình giữa thiên nhiên Vườn quốc gia Núi Chúa

Hệ thống lưu trú ở Khánh Hòa vô cùng đa dạng, từ các resort 6 sao siêu sang ẩn mình bên vịnh biển biệt lập đến các khách sạn cao tầng ven biển và homestay nhà vườn thân thiện.

Khu nghỉ dưỡng & Khách sạn sang trọng

• 1 Amanoi Resort Vĩnh Hy, Vịnh Vĩnh Hy, Xã Vĩnh Hải (Nằm trong khuôn viên Vườn quốc gia Núi Chúa), ☏ +84 259 3770 777. Nhận phòng: 14:00, trả phòng: 12:00. Giá: 18.000.000 - 45.000.000 VNĐ/đêm. Khu nghỉ dưỡng 6 sao đẳng cấp thế giới với kiến trúc đương đại hòa quyện vào thiên nhiên hoang sơ, sở hữu bãi biển riêng tư, spa nổi trên mặt hồ sen và tầm nhìn ngoạn mục ra vịnh Vĩnh Hy.  

• 2 InterContinental Nha Trang, 32-34 Trần Phú, Phường Lộc Thọ (Mặt tiền biển trung tâm đô thị), ☏ +84 258 3887 777. Nhận phòng: 15:00, trả phòng: 12:00. Giá: 2.800.000 - 5.500.000 VNĐ/đêm. Khách sạn 5 sao cao cấp với hồ bơi vô cực ngắm trọn vịnh Nha Trang, dịch vụ chuẩn quốc tế và các phòng nghỉ ban công hướng đại dương.  

• 3 Sài Gòn - Ninh Chữ Hotel & Resort, Đường Yên Ninh, Phường Mỹ Bình (Sát bãi tắm Ninh Chữ), ☏ +84 259 3876 000. Nhận phòng: 14:00, trả phòng: 12:00. Giá: 1.100.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm. Khu nghỉ dưỡng 4 sao hướng biển râm mát bóng dừa, hồ bơi ngoài trời rộng lớn và bờ cát thoải mịn màng.  

Khách sạn bình dân & Nhà nghỉ

• 4 Khách sạn Biển Đông, Đường Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Tân Tiến, ☏ +84 258 3524 111. Nhận phòng: 12:00, trả phòng: 12:00. Giá: 350.000 - 600.000 VNĐ/đêm. Khách sạn sạch sẽ, đầy đủ tiện nghi, chỉ cách bờ biển vài bước chân tản bộ.  

Giữ an toàn

An toàn tắm biển & Thời tiết nắng gió

• Tuân thủ cảnh báo cờ hiệu tại các bãi biển: Tuyệt đối không tắm biển khi cắm cờ đỏ báo hiệu dòng chảy xa bờ nguy hiểm.
• Vùng duyên hải phía Nam tỉnh có cường độ nắng mạnh; du khách nên mang theo kem chống nắng, kính râm, mũ rộng vành và bù đủ nước khi tham quan đồi cát, tháp Chăm và các trang trại ngoài trời.

Bảo vệ rạn san hô

• Khi lặn biển tại Hòn Mun hoặc Vịnh Vĩnh Hy, tuyệt đối không dẫm đạp, bẻ gãy hoặc mang san hô về làm quà để chung tay giữ gìn hệ sinh thái biển nguyên sơ.

Điểm đến tiếp theo

• Lâm Đồng: Ngược các cung đèo hùng vĩ (đèo Khánh Lê trên Quốc lộ 27C hoặc đèo Ngoạn Mục trên Quốc lộ 27) để đến với cao nguyên ngàn hoa Đà Lạt mát lạnh.
• Đắk Lắk: Vượt Quốc lộ 26 ngược lên đại ngàn Tây Nguyên để khám phá thủ phủ cà phê Buôn Ma Thuột và thác nước Dray Nur hùng vĩ.

Wikipedia có thêm bài viết về:
Khánh Hòa